Onderzoeken parkeersituatie op De Hoogte en Het Witte Lam

Kort samengevat. VBNO heeft dit jaar zelf twee ondernemerspeilingen gehouden naar de parkeersituatie op De Hoogte en Het Witte Lam. Op De Hoogte is het beeld eenduidig: alle respondenten ervaren problemen, 75% spreekt van structurele overlast, vooral door parkeerders zonder relatie tot het gebied, en ongeveer de helft staat open voor gerichte regulering onder voorwaarden. Op Het Witte Lam is het beeld gemengd: 58% ervaart problemen, vooral door langdurig geparkeerde voertuigen op een paar concrete plekken, en het draagvlak voor terreinbrede regulering is beperkt. Elk gebied vraagt daarom om maatwerk. De gemeente Groningen noemde de onderzoeken zeer bruikbaar; De Hoogte wordt als eerste opgepakt, voor Het Witte Lam ligt de nadruk op het gericht aanpakken van knelpunten, mede op basis van meldingen via het VBNO Meldpunt.

VBNO heeft dit jaar op eigen initiatief twee ondernemerspeilingen uitgevoerd naar de parkeersituatie op de bedrijventerreinen De Hoogte en Het Witte Lam. De uitkomsten zijn inmiddels uitgebreid besproken met onder meer verkeersdeskundigen van de gemeente Groningen. Vooral op De Hoogte, waar de parkeeroverlast breed en structureel wordt ervaren, vinden nu vervolggesprekken plaats om de signalen van ondernemers zo snel mogelijk op te lossen.

Aanleiding

De afgelopen periode ontving VBNO met regelmaat signalen van ondernemers over parkeeroverlast, een beperkte bereikbaarheid van bedrijfspanden en het gebruik van parkeerplaatsen door mensen die niets met het gebied te maken hebben. Die signalen kwamen vooral vanuit De Hoogte en Het Witte Lam.

Het bestuur wilde daarom een goed en objectief beeld krijgen: is er sprake van structurele knelpunten, hoe breed worden die gedragen en hoe kijken ondernemers zelf aan tegen mogelijke oplossingen? Daarom heeft VBNO op beide terreinen een eigen ondernemerspeiling gehouden. Nadrukkelijk zonder vooraf vastgesteld standpunt of beleidsvoornemen: de uitkomsten moesten het vertrekpunt vormen voor eventuele vervolgstappen, steeds met het belang van de gevestigde ondernemers voorop.

Een zelfstandig onderzoek van VBNO

Beide peilingen zijn volledig door VBNO zelf opgezet, uitgevoerd en geanalyseerd, zonder inzet van een extern onderzoeksbureau of specialistische onderzoeksbegeleiding. Het onderzoek is zorgvuldig en naar beste inzicht en vermogen uitgevoerd, maar heeft daarmee een verkennend karakter.

Opzet en vragenlijst

Het onderzoek bestond per terrein uit een digitale enquête, uitgezet onder alle organisaties die op het terrein gevestigd zijn: leden én niet-leden van VBNO. De vragenlijst ging in op de beoordeling van de huidige parkeersituatie, de aard en frequentie van eventuele overlast, de momenten waarop die zich voordoet, de beschikbaarheid van parkeerruimte op eigen terrein en het gebruik van de openbare weg door medewerkers en bezoekers.

Daarnaast is gevraagd hoe ondernemers aankijken tegen parkeerregulering. Ter illustratie is daarbij het voorbeeld van bedrijventerrein Oosterhoogebrug voorgelegd. Daar is in 2025, met instemming van de gevestigde ondernemers, parkeerregulering ingevoerd met een laag starttarief, uitsluitend op werkdagen overdag, om langdurig parkeren door forensen tegen te gaan. Tot slot is gevraagd naar de wenselijkheid van vergunningen, de bereidheid om daarvoor te betalen, gewenste randvoorwaarden en verwachte gevolgen voor de eigen bedrijfsvoering.

Analyse

De resultaten zijn kwantitatief weergegeven in percentages en aangevuld met een kwalitatieve duiding op basis van de open antwoorden. Waar respondenten in plaats van een antwoordcategorie een vrije toelichting gaven, is die zorgvuldig toegewezen aan de best passende categorie; bij die vragen hebben de percentages een licht indicatief karakter. De open antwoorden zijn gebruikt ter verdieping en vormen geen zelfstandig statistisch bewijs.

De uitkomsten zijn per terrein als geheel geanalyseerd. Er is bewust geen uitsplitsing naar straat gemaakt, omdat er geen volledig en gevalideerd overzicht bestaat van het aantal bedrijven per straat.

Respons

Op De Hoogte, met onder meer de Smirnoffstraat, Van der Hoopstraat en Virulystraat, zijn 39 organisaties uitgenodigd. Daarvan reageerden er 16, een respons van 41%. Op Het Witte Lam zijn circa 100 organisaties uitgenodigd en kwamen 40 reacties binnen, een respons van ongeveer 40%. De reacties waren daar goed gespreid over de vier straten: Lamsoor (33%), Zeewinde, Kweldergras en Oeverkruid (elk 23%).

Voor een vrijwillige ondernemerspeiling is dat een mooie respons. Tegelijk geldt dat ondernemers met een uitgesproken mening of die overlast ervaren, vermoedelijk vaker reageren dan gemiddeld. De uitkomsten hebben daarom vooral een signaalfunctie: ze geven een bruikbare richting en concrete aanknopingspunten voor het gesprek, maar vormen geen statistisch representatieve basis voor besluitvorming.

De Hoogte: een breed en structureel ervaren probleem

Op De Hoogte is het beeld opvallend eenduidig. Alle respondenten ervaren in enige mate problemen met parkeren. Ruim de helft (56%) noemt de situatie zeer problematisch, 25% regelmatig problematisch en 19% soms problematisch. Driekwart van de ondernemers (75%) spreekt van structurele overlast, nog eens 19% van incidentele overlast. Het gaat hier dus niet om af en toe wat drukte, maar om een probleem dat een vast onderdeel is geworden van de dagelijkse praktijk.

Oorzaken: vooral oneigenlijk gebruik

De meest genoemde oorzaak is parkeren door personen zonder relatie tot het gebied (81%). Daarna volgen langdurig geparkeerde voertuigen en een tekort aan beschikbare plaatsen (elk 69%), belemmering van de bereikbaarheid en van laden en lossen (63%) en onveilige verkeerssituaties (44%). De kern van het probleem verschuift daarmee van een puur capaciteitstekort naar oneigenlijk gebruik van de openbare ruimte. Omdat plekken nauwelijks roteren, is er feitelijk minder ruimte voor het reguliere gebruik door bedrijven, hun personeel en hun bezoekers.

De toelichtingen van ondernemers maken dat heel concreet. Zij beschrijven hoe het terrein wordt gebruikt als stalling voor campers en vrachtwagens, hoe forensen en carpoolers er hun auto neerzetten en met een (vouw)fiets verder reizen, en hoe auto’s langdurig blijven staan zonder enige relatie tot het terrein. Ook wordt er zonder toestemming op privéterrein geparkeerd, blokkeren vrachtwagens zicht, daglicht en doorgang, en kunnen chauffeurs de draai naar bedrijfspanden soms niet meer maken. Dat raakt direct aan bereikbaarheid, logistiek, veiligheid en de dagelijkse bedrijfsvoering.

Wanneer en waar

De overlast doet zich vooral voor op werkdagen: 94% ervaart die gedurende de hele werkdag en een kwart spreekt zelfs van een situatie die continu aanwezig is. Iets minder dan de helft van de bedrijven (44%) heeft voldoende parkeerruimte op eigen terrein; 56% heeft die onvoldoende of niet. Maar liefst 81% maakt voor medewerkers of bezoekers gebruik van parkeerplaatsen op straat. Opvallend is dat ook bedrijven met voldoende eigen ruimte overlast ervaren: het probleem speelt zich vooral af in de openbare ruimte.

Houding tegenover regulering

Het draagvlak voor parkeerregulering is verdeeld, met een voorzichtige meerderheid die er open voor staat. Ongeveer de helft is positief, ongeveer een kwart neutraal of terughoudend en ongeveer een kwart negatief. Die positieve reacties gaan wel vrijwel altijd gepaard met voorwaarden: regulering is acceptabel als ondernemers en hun personeel worden ontzien en de maatregel zich richt op extern gebruik, zoals carpoolers. Ook werd een gratis eerste periode genoemd, zodat kort parkeren mogelijk blijft.

Een laag tarief zoals op Oosterhoogebrug verandert voor 44% niets aan het standpunt, voor 19% wel, en 37% weet het (nog) niet. De prijs speelt dus een rol, maar is niet doorslaggevend; het gaat ondernemers vooral om rechtvaardigheid, doelgerichtheid en effectiviteit. Bij eventuele maatregelen vindt een ruime meerderheid vergunningen nodig voor werknemers (75%), ondernemers (69%) en bezoekers (69%), en in mindere mate voor leveranciers (38%). De bereidheid om te betalen is beperkt: de meeste ondernemers zijn niet bereid of alleen afhankelijk van het tarief, omdat zij vinden dat zij niet moeten opdraaien voor een probleem dat door derden wordt veroorzaakt.

Als belangrijkste randvoorwaarden noemen ondernemers een gratis eerste parkeerperiode, regulering alleen op werkdagen, een laag tarief en een evaluatie na een jaar. De helft verwacht bij regulering negatieve gevolgen voor de bedrijfsvoering, zoals wegblijvende klanten, kosten voor personeel en een verminderde bereikbaarheid; 31% verwacht geen effect en 19% is onzeker.

Conclusie De Hoogte

De parkeerproblematiek op De Hoogte wordt breed en structureel ervaren en hangt in belangrijke mate samen met langdurig en oneigenlijk gebruik van de openbare ruimte door derden. Er is ruimte voor oplossingen, mits die gericht zijn op de juiste doelgroep, de reguliere bedrijfsvoering niet onnodig belasten en met maatwerk worden ingevuld.

Het Witte Lam: een gemengd beeld met concrete knelpunten

Op Het Witte Lam is het beeld minder eenduidig. In totaal ervaart 58% van de respondenten de parkeersituatie in enige mate als problematisch: 8% zeer, 28% regelmatig en 22% soms. Daar staat tegenover dat 42% de situatie als overwegend goed (28%) of probleemloos (15%) beoordeelt. Concreet ervaart 62% parkeeroverlast, verdeeld over structureel (30%) en incidenteel (32%); 38% ervaart geen overlast en geeft bijvoorbeeld aan altijd snel een plek te vinden. De ervaringen lopen sterk uiteen, soms zelfs tussen buren onderling.

Oorzaken: vooral langparkeerders

Waar overlast wordt ervaren, is het probleemprofiel anders dan op De Hoogte. De meest genoemde oorzaak is langdurig geparkeerde voertuigen (48%), gevolgd door een tekort aan plaatsen (39%), parkeren door personen zonder relatie tot het gebied (36%), belemmering van laden en lossen (33%) en onveilige verkeerssituaties (15%). Deze percentages zijn berekend over de 33 respondenten die overlast meldden.

Uit de toelichtingen blijkt dat het vaak gaat om een beperkt aantal concrete, aanwijsbare situaties per straat. Ondernemers noemen achtergelaten en weesauto’s, campers, caravans en voertuigen die soms dagenlang op dezelfde plek staan. Het oplaadstation aan de Lamsoor wordt volgens respondenten gebruikt als parkeerplek voor grote bussen en batterijen die dag en nacht blijven staan, met geluidsoverlast tot gevolg. Ook op de Zeewinde wordt de straat op momenten zo ingenomen dat die vast komt te staan. Tegelijk benadrukken ondernemers dat kort parkeren, bijvoorbeeld door bezoekers van de sportscholen op het terrein, geen probleem is.

Wanneer en waar

Ook hier concentreert de overlast zich op werkdagen: de helft ervaart die gedurende de hele werkdag, 12% spreekt van een continue situatie en 9% noemt ook het weekend. Een belangrijk verschil met De Hoogte is dat bedrijven op Het Witte Lam relatief vaak voldoende parkeerruimte op eigen terrein hebben (68%). Toch maakt 57% voor medewerkers of bezoekers ook gebruik van de openbare weg. De overlast speelt dus vooral in de openbare ruimte en wordt minder veroorzaakt door een gebrek aan eigen capaciteit.

Houding tegenover regulering

Het draagvlak voor generieke parkeerregulering is op Het Witte Lam beperkt. Samen 52% staat er negatief (22%) of sterk negatief (30%) tegenover, 33% is positief, 10% terughoudend en 5% neutraal. Een laag tarief zoals op Oosterhoogebrug verandert voor 68% niets aan het standpunt; voor 18% wel, 15% weet het niet. Het bezwaar zit dus niet primair in de prijs, maar in het principe en in de verwachte neveneffecten. Ondernemers vrezen bijvoorbeeld dat bij betaald parkeren mensen op hun eigen terrein gaan staan, waarna zij zelf moeten gaan handhaven. Een veelgehoorde boodschap: pak de overlast aan, maar val de rest niet lastig met kosten en regels.

Bij eventuele maatregelen vindt een meerderheid vergunningen nodig voor ondernemers (67%) en werknemers (64%), en de helft voor bezoekers (49%). Slechts 5% is zonder meer bereid te betalen voor werknemersvergunningen, 22% hangt dat af van het tarief en 65% is niet bereid. Als randvoorwaarden worden het vaakst genoemd: een gratis eerste parkeerperiode en een evaluatie na een jaar (elk 36%), regulering alleen op werkdagen en alleen in specifieke straten waar overlast is (elk 26%), en geen regulering in de avond of het weekend (21%). Meer dan de helft (55%) verwacht bij regulering negatieve gevolgen voor de bedrijfsvoering, waarvan 35% aanzienlijke.

Conclusie Het Witte Lam

De parkeerproblematiek op Het Witte Lam wordt door een meerderheid, maar niet door alle ondernemers ervaren. Ze hangt vooral samen met langdurig geparkeerde voertuigen op specifieke locaties, zoals rond het oplaadstation aan de Lamsoor en op de Zeewinde. Generieke, terreinbrede regulering kan op weinig draagvlak rekenen. Een gerichte aanpak van concrete knelpunten, met handhaving op langdurig en foutgeparkeerde voertuigen als eerste, lichtere stap, biedt hier meer perspectief.

De twee gebieden naast elkaar

De Hoogte kent een intensiever ervaren probleem en meer openheid voor regulering; Het Witte Lam kent minder schaarste op eigen terrein, maar ook minder draagvlak voor regulering. Op beide terreinen noemen ondernemers wel dezelfde voorwaarden voor eventuele maatregelen: een gratis eerste periode, alleen op werkdagen, gericht op plekken met aantoonbare overlast en een evaluatie na een jaar.

De conclusie die VBNO hieruit trekt: één generieke aanpak voor beide terreinen doet geen recht aan de verschillen. Elk gebied vraagt om maatwerk.

Gesprek met de gemeente Groningen

In september heeft een delegatie van het VBNO-bestuur, bestaande uit Guus Vries, Erik Mostert en Menno Oomkens, de uitkomsten van beide onderzoeken gepresenteerd aan de gemeente Groningen. Aan tafel zaten onder meer verkeersdeskundigen van de gemeente. De bevindingen zijn per gebied uitgebreid doorgesproken, inclusief de voorwaarden die ondernemers zelf aan eventuele maatregelen verbinden.

De gemeente toonde zich erkentelijk voor de twee onderzoeken en gaf aan dat deze zeer bruikbaar zijn. Het gesprek verliep positief en constructief. Afgesproken is om De Hoogte als eerste op te pakken. Over de vraag hoe de signalen van ondernemers daar zo snel mogelijk kunnen worden opgelost, vinden vervolggesprekken plaats met de gemeente. VBNO heeft goede hoop dat er op korte termijn, in samenspraak met de gemeente, tot actie kan worden overgegaan. Uiteraard houden wij ondernemers op De Hoogte op de hoogte en betrekken wij hen bij de verdere uitwerking.

Voor Het Witte Lam ligt, gezien het gemengde beeld en het beperkte draagvlak voor terreinbrede maatregelen, de nadruk op het gericht aanpakken van concrete knelpunten. Ervaart u op Het Witte Lam (of elders in ons werkgebied) parkeeroverlast, zoals langdurig geparkeerde of achtergelaten voertuigen? Meld dit dan eerst bij de gemeente en laat het daarna ook weten via het VBNO Meldpunt. VBNO bundelt de binnenkomende meldingen en brengt ze onder de aandacht van de gemeente. Zo ontstaat een steeds scherper beeld van waar de knelpunten precies zitten.

Dank en onderzoeksgegevens

VBNO bedankt alle ondernemers die de tijd hebben genomen om deel te nemen aan de peilingen. Hun inbreng heeft een waardevol en feitelijk beeld opgeleverd en vormt de basis voor het gesprek met de gemeente.

De volledige rapportages en de onderliggende onderzoeksgegevens zijn op aanvraag bij VBNO beschikbaar, met inachtneming van de privacy van de deelnemers. Neem hiervoor contact op met het secretariaat via secretariaat@vbno.info. Ook voor vragen of aanvullende opmerkingen over de parkeersituatie in ons gebied kunt u daar terecht.