Fabrikant uit ons VBNO-gebied maakt kans op een plek in de finale
De Marne’s Fabrieken, bekend van Marne mosterd en de bijbehorende mosterdsauzen, is een van de tien genomineerden voor de Groninger Ondernemingsprijs 2026. Het bedrijf is gevestigd aan de Van der Hoopstraat op De Hoogte en daarmee de enige genomineerde uit ons VBNO-werkgebied. Reden genoeg om directeur Paul de Vries en zijn fabriek eens wat uitgebreider voor te stellen.
131 jaar innovatie in mosterd
De Marne’s Fabrieken bestaat sinds 1895 en telt inmiddels zo’n 50 medewerkers. “We bestaan al 131 jaar”, vertelt directeur Paul de Vries op de website van de Groninger Ondernemingsprijs. “En steeds proberen we op alle fronten innovatief te blijven. Je zou zeggen: mosterd is mosterd, wel of niet pittig. Maar we hebben nu 165 verschillende recepturen. Er komen steeds nieuwe smaken bij.” Welke smaken het worden, hangt mede af van de klant: “Het hangt ook een beetje van het deel van de wereld af wat mensen lekker vinden.” Innovatie zoekt het bedrijf niet alleen in de ingrediënten, maar ook in de bedrijfsvoering: de werkprocessen en verpakkingen zijn de laatste tijd goed recyclebaar gemaakt, wat bijdraagt aan de duurzaamheid van het bedrijf.
Onderzoek naar het mosterdzaadje
De Marne’s Fabrieken werkt voor fundamenteel onderzoek naar het mosterdzaadje samen met kennisinstellingen in de regio. Bij de Hanzehogeschool gaat het gesprek met voedingsmiddelentechnologen bijvoorbeeld over de vraag hoe de goede eigenschappen van het zaadje beter benut kunnen worden en hoe de mindere eigenschappen weggenomen kunnen worden. De Vries geeft een concreet voorbeeld: “In het mosterdzaadje zit van nature niet echt zout, maar wel een enzym dat de smaak en het mondgevoel van zout aardig weet na te bootsen. We willen wel graag smaak, maar te zout hoeft niet, dat doet juist afbreuk aan de mooie kwaliteiten van natuurlijke mosterd.”
Met de Rijksuniversiteit Groningen richt het onderzoek zich op de eiwitkant, via het onderzoeksproject Fascinating: de zoektocht naar een circulair landbouwsysteem waarin duurzaamheid, natuur, gezonde voeding en een verdienmodel voor boeren met elkaar in balans zijn. Goede eiwitten zijn daarbij van groot belang voor de voedingswaarde van ons eten.
Terug naar Gronings mosterdzaad
Van oorsprong is mosterd een oer-Gronings product, maar de teelt ervan is inmiddels grotendeels verplaatst: het grootste deel van het mosterdzaad dat De Marne’s Fabrieken gebruikt, komt momenteel uit Oekraïne, Moldavië en Canada, mede omdat landbouwgrond in Nederland relatief duur is en prijs op de wereldmarkt zwaar meeweegt. Het bedrijf wil die ontwikkelingen graag koppelen aan een terugkeer van de teelt naar de eigen regio. “Het zou mooi zijn om de oogst weer terug te halen naar Groningen”, aldus De Vries. “We zijn weer aan het leren hoe we hier moeten kweken, laten groeien en oogsten.” Dat lukt inmiddels al op 300 hectare per jaar.
Sociale wortels: van werkgelegenheidsproject tot moderne werkgever
De Marne’s Fabrieken is in 1895 gestart als werkgelegenheidsproject, en dat zit volgens De Vries nog steeds in het DNA van het bedrijf. Het bedrijf probeert bewust personeel binnen te halen met een afstand tot de arbeidsmarkt en werkt daarvoor nauw samen met de sociaal-innovatieve werkcentra Iederz, Afeer en Eemsdelta. “Dat gaat heel goed”, zegt De Vries.
Uitbreiding en nieuwe smaken
Ook op productiegebied kijkt het bedrijf vooruit. Onlangs kwam De Marne’s Fabrieken in de pers met een flinke uitbreiding van de stroomvoorziening, waarmee de plannen voor een nieuwe productielijn concreter worden. Het bedrijf onderzoekt daarbij ook een innovatieve manier om mosterd langer smaakvol te houden: mosterd is weliswaar lang houdbaar, maar wordt op een gegeven moment ietsje bitter. De Marne’s Fabrieken hoopt het specifieke enzym dat daarvoor verantwoordelijk is, te kunnen stopzetten.
Voorzichtig geïntroduceerd op de markt is inmiddels ook een nieuwe productlijn: de mosterd georiënteerde sauzen onder de naam Sausa!, inmiddels verkrijgbaar bij 110 Jumbo-supermarkten. Het concept, met tot 75 procent mosterd, positioneert zich precies tussen traditionele mosterd en het sauzenschap. De eerste reacties zijn overwegend positief, van “niet goedkoop” tot “ontzettend lekker” en “dit had ik niet van mosterd verwacht”, met als mooiste compliment: “Ons flesje is alweer leeg!” Omdat de gemiddelde Nederlander maar drie tot vier potjes mosterd per jaar eet, ziet De Vries in de nieuwe sauzenlijn een kans op flinke groei.
Op naar de pitch
Op donderdag 1 oktober pitchen alle tien genomineerden, elk in precies drie minuten, hun onderneming voor de jury en genodigden, tijdens een bijeenkomst op een locatie van Noorderpoort in Stadkanaal. Nieuw dit jaar is dat de jury na afloop niet drie maar vijf finalisten kiest, waarmee Marne Mosterd fifty-fifty kans maakt op een plek in de finale. Ook nieuw is de publieksstem: naast het juryoordeel kan iedereen in de provincie Groningen online stemmen op de onderneming van zijn of haar voorkeur.
De vijf finalisten worden bekend na de pitchbijeenkomst. Zij strijden vervolgens op donderdag 19 november in Martiniplaza om de Groninger Ondernemingsprijs 2026.
VBNO wenst Marne Mosterd veel succes bij de pitch en hoopt hen op 19 november in de finale terug te zien.
